Greenpeace Ελλάδας – Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς: Ανακοινώσεις και Προκλήσεις

Η 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς (UNOC3) πραγματοποιήθηκε στη Νίκαια της Γαλλίας από τις 9 έως τις 13 Ιουνίου, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 60 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, καθώς και δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες. Στη διάρκεια αυτών των ημερών, κυριάρχησαν σημαντικά θέματα όπως οι εξορύξεις βαθέων υδάτων, η πλαστική ρύπανση, η συζήτηση γύρω από τη συνθήκη για την ανοιχτή θάλασσα και οι προοπτικές για διακρατικές συμφωνίες.

Ανακοινώσεις της Ελλάδας

Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης, η Ελλάδα παρουσίασε μια σειρά από σημαντικές δεσμεύσεις:

• Υποστήριξη της πρωτοβουλίας των αλιέων της Αμοργού, γνωστή ως “Αμοργόραμα”, η οποία στοχεύει στην προστασία συγκεκριμένων ζωνών γύρω από το νησί.
• Δέσμευση για την προστασία του 30% των θαλασσών της χώρας μέχρι το 2030, με το 10% να υπόκειται σε αυστηρό καθεστώς προστασίας.
• Επικύρωση της BBNJ, της συνθήκης για την ανοιχτή θάλασσα.
• Ίδρυση δύο εθνικών θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στο Ιόνιο.
• Προώθηση της βιώσιμης αλιείας και της λεγόμενης γαλάζιας οικονομίας.

Παρά τις θετικές αυτές ανακοινώσεις, υπάρχει ανησυχία ότι ορισμένες δεσμεύσεις ενδέχεται να παραμείνουν μόνο σε επίπεδο “paper parks”, δηλαδή να προστατευθούν μόνο εγγράφως χωρίς πραγματική εφαρμογή. Η υλοποίηση απαιτεί συγκεκριμένους μηχανισμούς καταγγελίας για παραβιάσεις, αγορά τεχνολογικού εξοπλισμού για τη διασφάλιση της προστασίας και σαφή αναγνώριση των φορέων που είναι αρμόδιοι για την αντιμετώπιση παραβιάσεων.

Απαραίτητες Ενέργειες για την Ουσιαστική Προστασία

Η προστασία των υδάτων και των οικοσυστημάτων δεν επιτυγχάνεται απλά με νομοθεσία. Είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό σύστημα διαχείρισης που θα εγγυάται την αποτελεσματική προστασία και τις σαφείς κυρώσεις για τις παραβάσεις. Κάποιες από τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν περιλαμβάνουν:

• Η Ελλάδα δεν παρουσίασε οικονομικό σχέδιο ή μηχανισμούς εποπτείας των νέων πάρκων.
• Η ανάγκη για αποφασιστικές πολιτικές κινήσεις σχετικά με την απαγόρευση του ψαρέματος με μηχανότρατα στα εθνικά θαλάσσια πάρκα και τις θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές είναι επιτακτική.
• Απαιτούνται διευκρινίσεις για την προώθηση της “γαλάζιας οικονομίας” με τρόπο βιώσιμο για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
• Η αναφορά του Πρωθυπουργού περί απανθρακοποίησης της ναυτιλίας είναι απαραίτητη, ωστόσο δεν συνοδεύτηκε από κάποιο σαφές σχέδιο εφαρμογής.
• Δεν υπήρξε καμιά αναφορά στην υλοποίηση των υποσχέσεων που δόθηκαν κατά τη διάρκεια του “Our Ocean Conference” το 2024 στην Αθήνα, σχετικά με τον χωροταξικό σχεδιασμό.

Επιμονή για Πραγματική Υλοποίηση

Πολλά από όσα ειπώθηκαν κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Συνεδρίου για τους Ωκεανούς φέρουν μια δόση αισιοδοξίας. Οι δημόσιες δεσμεύσεις είναι θετικές και δείχνουν αναγνώριση της αναγκαιότητας για προστασία του 30% της θάλασσας μέχρι το 2030. Αν και οι ψαράδες της Αμοργού έχουν την πρόθεση να συνεργαστούν με την κυβέρνηση, οι υποσχέσεις που δόθηκαν πρέπει να γίνουν πράξη. Η απαγόρευση της μηχανότρατας παραμένει στο 0% υλοποίησης, ενόψει του 2026 που είναι καθοριστικό.

Η Greenpeace Ελλάδας καλεί την κυβέρνηση να δράσει γρήγορα και ουσιαστικά προκειμένου να αποδείξει ότι οι δεσμεύσεις που ανέλαβε δεν είναι μόνο λόγια, αλλά θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένες και αποτελεσματικές ενέργειες για την προστασία των ωκεανών και του περιβάλλοντος μας.